Verkoop uw eenmanszaak zonder belastingheffing

Veel eigenaren van éénmanszaken zien nu al op tegen de enorme belastingaanslag die hen te wachten staat als ze hun bedrijf verkopen. Tegenwoordig wordt de stakingswinst, welke doorgaans bestaat uit goodwill en meerwaarde van bedrijfsmiddelen (de zogenaamde stille reserves, vooral in bedrijfspanden) belast tegen het hoogste tarief van 52 %. Daar komt bij dat ook nog 52 % belasting verschuldigd is over een eventueel opgebouwde fiscale oudedagsreserve. Kortom, de vlag gaat uit bij de fiscus als de eigenaar van de éénmanszaak zijn onderneming verkoopt. Omdat kopers van ondernemingen vaak oplopen tegen problemen bij de financiering heeft de regering een regeling gemaakt waardoor de verkoper geen belasting meer verschuldigd is over de stakingswinst. Hij moet dus alleen nog belasting betalen over de oudedagsreserve. Hij moet dan wel een korting geven aan de koper van de onderneming. Die korting houdt verband met het feit dat de koper niet mag afschrijven op de overgenomen goodwill en de meerwaarde van de bedrijfsmiddelen. Dat kost hem dus in de loop der jaren wat meer belasting. Partijen vinden elkaar vaak in een korting van rond de 35 %. De verkoper rekent dus eigenlijk af tegen 35 % in plaats van 52 %, terwijl de koper een korting krijgt van 35 %, berekend over de goodwill en meerwaarde van de bedrijfsmiddelen.  Er moet wel voldaan worden aan de voorwaarde dat de koper minimaal drie jaar verbonden is aan de onderneming. De koper moet dus een werknemer zijn of er moet al enige tijd een firma zijn tussen de verkoper en de koper.

Belastingheffing over de oudedagsreserve kan ook voorkomen worden. Dan moet de verkoper een bedrag ter grootte van de oudedagsreserve storten bij een verzekeringsmaatschappij. Voor dat bedrag krijgt hij een soort pensioen. Men noemt het een lijfrente. Elk jaar wordt een bedrag uitgekeerd. Dat bedrag is wel belast, maar doorgaans tegen een veel lager tarief.

Als de verkoper de koper wenst te bevoordelen, hetgeen nogal eens voorkomt in familieverhoudingen, dan is over de schenking normaal gesproken schenkingsrecht verschuldigd. Ook dat kan een belemmering zijn voor de bedrijfsopvolging. Daarom is een faciliteit in het leven geroepen om schenkingsrecht over maximaal 60 % van de waarde van de onderneming buiten de heffing te laten onder voorwaarde dat de voortzetter minimaal vijf jaar doorgaat met de onderneming. Per 1 januari 2007 gaat het percentage omhoog naar 75 %.

Door toepassing van deze regels hoeft de fiscus geen belemmering meer te vormen voor bedrijfsoverdrachten, mits alles goed en tijdig wordt geregeld.

Drs. J. Heerema
Heerema & Algra Belastingadviseurs