Een verlaat kerstverhaal

Door Rob Beeren

De man was 57 en moe. Doodmoe. Eigenlijk kon hij niet meer. Hij had tot zijn zestigste door willen gaan en dan zijn zaak verkopen. Het administratiekantoor dat zijn vader bijna 60 jaar geleden had opgezet en dat hij in 1977 had overgenomen. De familie-onderneming was net iets ouder was dan hijzelf en hij had er ruim 23 jaar leiding aan mogen geven. Zo’n kantoor met sfeer, waar de klanten gewoon binnen kwamen lopen zonder afspraak; een kantoor zonder pretenties, met personeel zonder pretenties. Trouw personeel, waarvan de helft meer dan tien jaar in dienst was. Eentje zelfs 28 jaar, ooit aangenomen door zijn vader. Een fijn kantoor met fijne klanten, waar hij altijd zijn hart en ziel aan gegeven had.

Aanleiding tot verkoop

Totdat het onvoorstelbare, het onmogelijke gebeurde op die dag eind november. Die zwarte dag die zijn wereld deed instorten. Zijn één na oudste medewerker trakteerde hem die dag op zijn ontslagbrief. Een klein briefje met alleen maar de melding dat hij per 1 januari aanstaande uit dienst ging. Ze hadden er over gepraat, maar achter de werkelijke reden voor vertrek was hij nooit gekomen. Hij wist niet eens waar de man heen ging en of hij bij een concurrent ging werken. Onvoorstelbaar: na 22 jaar dienstverband! En dan te bedenken dat hij met deze man, samen met zijn broer, gesproken had over overname van zijn kantoor. Maar ze waren er nooit echt op doorgegaan.

En nu ging de man weg. Het was een mokerslag, die hij niet meer te boven kwam. Zijn vermoeidheid veranderde in uitputting, zorgen, stress. Hij begon te piekeren. Hoe moest hij dit verlies opvangen? Hoe kon hij de lopende zaken nog afgewerkt krijgen? Personeel was niet te krijgen en zelf kon hij niet meer.

Eén van zijn medewerksters was met zwangerschapsverlof en de ander zou met Kerstmis met zwangerschapsverlof gaan en beiden zouden pas in maart / april volgend jaar en dan ook nog voor halve dagen terugkomen. Hij zag er geen gat meer in en zijn vrouw en de dokter gaven hem het advies de zaak zo snel mogelijk te verkopen voordat hij er onder door zou gaan.

Op zoek naar een intermediair

Hij liet zich inschrijven in de Ondernemingsbeurs door de Kamer van Koophandel, maar men kon hem niet aangeven hoe lang het zou duren en kon hem ook bij de verkoop geen begeleiding geven. En zelf zag hij er tegen op die besprekingen zelf te moeten doen. Het kantoor ging hem te zeer aan het hart. Of ze iemand konden aanbevelen? Jazeker, ze hadden goede ervaring met een Diligence intermediair. Ze zouden hem meteen bellen en dan moest hij maar een afspraak met die intermediair maken.

Op woensdagavond 6 december om half negen (het personeel mocht nog niets van de verkoopplannen weten) zat de intermediair in zijn kantoor en hoorde het verhaal aan. De ondernemer kon zijn emoties niet meer bedwingen toen hij vertelde over zijn personeel, zijn kantoor en zijn klanten. De man had steun aan zijn vrouw die hem steeds een bemoedigend kneepje in zijn arm gaf. Hij vroeg aan de intermediair of hij hem alsjeblieft wilde helpen en het liefst zo snel mogelijk, want hij had het gevoel dat hij elk moment kon instorten. Het maakte niet uit wat het zou kosten, als hij maar geholpen werd.

De intermediair beloofde hem dat hij in de hoogste versnelling zou gaan en voegde de daad bij het woord door meteen alle informatie op te vragen, die hij nodig had. Gezamenlijk bladerden ze door de Gouden Gids, op zoek naar telefoonnummers van mogelijk geïnteresseerde collega-administratiekantoren in de buurt. Tot slot stelde de intermediair een vraagprijs voor van 1,3 keer de omzet voor de activa, klanten, personeel en goodwill. De ondernemer vond alles goed. Hij was moe. “Wat is geld waard als je met je gezondheid tobt”, zei hij. “Ik laat dat helemaal aan u over, u bent de deskundige op dit gebied.” Als het maar snel zou gaan, dat was belangrijker dan het geld.

Verkoopproces en koper

De intermediair had de volgende dag de informatie al uitgewerkt en de dag daarop dertien partijen in de buurt, waaronder twee vanuit de Ondernemingsbeurs, per fax voorzien van het geanonimiseerde profiel van het administratiekantoor. In de week daarop doken drie partijen gretig op de ter beschikking gestelde informatie. De eerste kennismakingsafspraak met een gegadigde werd gezet op maandagavond 18 december.

De ondernemer was zenuwachtig en wilde precies weten hoe hij zich in het gesprek moest gedragen en wat hij wel en niet moest zeggen. Om half negen schoof de geïnteresseerde aan. Een collega ondernemer met een iets groter administratiekantoor in het aanpalende dorp, zo’n 2 kilometer verderop. Jong, ambitieus, wilde groeien. Het gesprek begon aftastend, maar werd allengs warmer, toen bleek dat de heren hetzelfde dachten over hoe je met je personeel en je klanten omgaat en over de grote, onpersoonlijke, afstandelijke, soms zelfs arrogante kantoren. Toen kwamen de leuke verhalen over hun beider klanten. Het klikte. De ondernemer voelde zich allengs meer op zijn gemak, zat zelfs op zijn praatstoel. De bezoeker vertelde op zeker moment dat een ander kantoor in de buurt, dat hij graag had willen kopen, voor zijn concurrent had gekozen. Daar was hij niet blij mee geweest. Hij wilde daarom snel tot zaken komen. Liefst vanavond nog, want zoiets zou hem niet nog een keer overkomen.

Transactie

In de activa was hij niet geïnteresseerd, wel in de klanten en het personeel. Natuurlijk wist hij dat de norm voor dit soort kantoren 1 keer de omzet was, maar hij was bereid wat meer te betalen. Hoeveel de activa uitmaakten van de vraagprijs? De intermediair wist het niet precies, maar stelde de activa voor het gemak op fl 25.000. Na enig overwegen en een opmerking van de intermediair dat er nog een paar zeer geïnteresseerde partijen waren, die hij nog om een bieding moest vragen, ging de koper akkoord met de vraagprijs minus de fl 25.000 activa. Eerst nog onder het beding van een gedeeltelijke terugbetaling van de koopsom als het verloop van de klanten gedurende het eerste jaar 30% of meer zou zijn, maar later liet hij ook die voorwaarde vallen wegens praktische onuitvoerbaarheid. Hij kon er toch van op aan dat de ondernemer hem zou helpen zijn klanten te behouden? Natuurlijk, graag. De ondernemer zag niets liever dan dat zijn zaak bij elkaar zou blijven.

Uiteraard moest er een concurrentiebeding komen. Aan een boekenonderzoek had hij geen behoefte. De omzet geloofde hij. Met het personeel zou hij te zijner tijd graag individueel praten. Hij dacht verder aan een overgangsperiode tot 1 maart 2001, waarin hij nog graag van het kantoor van de ondernemer gebruik zou maken, waarna het personeel welkom zou zijn op zijn eigen kantoor. Dan zou hij dat allemaal goed voorbereid hebben en was de overgang niet al te abrupt. De intermediair stelde voor om de transactie - nu het toch zo snel ging - nog in 2000 te doen, zodat zijn cliënt nog kon profiteren van de fiscale voordelen die er in 2001 niet meer (of in ieder geval in mindere mate) zouden zijn.

Afgesproken werd dat binnen een paar dagen een concept overnamecontract opgesteld zou worden door de advocaat van de koper, dat naar de intermediair gefaxed zou worden, die daarop direct zou reageren, waarna nog diezelfde week (vóór het Kerstweekend) door beide partijen getekend kon worden. Een eerste aanbetaling van 30% van de koopsom zou op de dag van tekenen plaatsvinden; de tweede en laatste in januari 2001. Even later schudden de heren en de intermediair elkaar de hand, waarna de bezoeker vertrok.

Closing voor de Kerst

De ondernemer was verbijsterd en kon het -net als zijn vrouw- allemaal nog niet geloven. Twaalf dagen waren er verstreken tussen het eerste bezoek van de Diligence intermediair en de avond waarop hij zijn zaak verkocht. En wat een prijs! En nog wel de transactie in 2000, hetgeen ook nog eens geld waard was. Dat had hij in zijn stoutste dromen nog niet durven hopen! Hoe was dit toch mogelijk?! De contente intermediair, die het zelf ook wel allemaal erg snel gegaan vond, sprak over “een nieuw snelheidsrecord”. Na het ondertekenen van de Diligence opdrachtbevestiging, die de ondernemer nog had liggen, ging de intermediair om 23 uur weer opgewekt naar huis, een zielsgelukkig en het nog steeds niet gelovend paar achterlatend. Twee dagen later was het overnamecontract getekend. De dag voor Kerstmis stond de gehele overnamesom op de rekening. Het werd voor deze mensen echt een bijzondere en gelukkige Kerst…

Dit Kerstverhaal is waar gebeurd, maar ter bescherming van de privacy van de betrokken partijen is het verhaal op een aantal punten “gediscretiseerd”.


BOBB

Diligence is met een aantal gecertificeerde leden verbonden aan de Beroepsorganisatie voor Specialisten in Bedrijfsoverdracht (BOBB).

Contact informatie

Diligence
Randhoeve 221
3995 GA Houten
E -mail: info@diligence.nl
Tel: 088 - 0550 350
Fax: 0318 - 507 426

Kantoren in:
- Almere
- Amsterdam
- Baarn
- Overveen (bij Haarlem)
- Roermond
- Houten
- Veenendaal
- Zwartewaal (bij Brielle)